Onderzoek heeft uitgewezen dat bijen niet alleen nuttig zijn vanwege de diensten (bestuiving) en producten die zij leveren, maar dat ze ook gebruikt kunnen worden als milieu-indicator voor metalen in het gebied dat zij bestrijken.

Bij het onderdeel Plant Research International van Wageningen UR heeft onderzoeker Sjef van der Steen ontdekt dat bijen bij hun zoektocht naar stuifmeel ook deeltjes van hun omgeving meenemen. Vooral fijnstof dat blijft plakken aan de bij bevat relatief veel metalen.

Zuur einde

Door regelmatig een monster te nemen van de bijen, krijgt de onderzoeker een indruk van de milieukwaliteit in het gebied dat de bijen bestrijken, zo'n zeven vierkante kilometer. Voor de bijen is dit niet zo plezierig, want zij worden opgelost in een zuurbad, dat vervolgens wordt geanalyseerd op de aanwezige metalen. Op deze manier kon de onderzoeker voor achttien verschillende metalen achterhalen in welke concentraties ze in de omgeving van de bijen voorkomen.

Goedkope methode

Bijenonderzoeker Van der Steen gebruikte bijenvolken om de concentratie van metalen te meten in Maastricht, Buggenum en Hoek van Holland. Volgens hem is de bij als bio-indicator een goed alternatief voor landen waar complexe meetapparatuur niet beschikbaar is. Bijen zijn tenslotte overal. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat deze methode alleen een globale indicatie geeft. Voor het opsporen van de bron van eventuele vervuiling met metalen, blijft nader onderzoek nodig.