Betrokken burgers en professionals in natuur- en landschapsbeheer gingen op 2 februari samen op zoek naar nieuwe vormen van natuurbeheer. ‘Stand up voor natuur en landschap!’ is het motto.

Het werkatelier op 2 februari in Zwolle bracht 120 natuurbeheerders, professionals en vrijwilligers, bij elkaar. “Met het werkatelier willen we bijdragen aan een nieuwe wind in het natuurbeheer”, vertelt Arjen Buijs van Alterra Wageningen UR, een van de organisatoren. “Het gaat erom belangrijke natuur- en landschapswaarden in Nederland te behouden, maar met nieuwe organisatievormen en alle ruimte voor lokale initiatieven.” In workshops vonden levendige discussies plaats en gingen deelnemers aan de slag om bijvoorbeeld feeling te krijgen voor de verschillende manieren waarop je de rollen en taken rondom natuur en landschap kunt herverdelen.

Nieuwe rol natuurbeheerder

Nieuwe samenwerkingsverbanden met burgers zijn nodig, bleek ook uit de inleiding van Bas Arts, hoogleraar Bos en Natuurbeleid aan Wageningen University. Het is niet meer vanzelfsprekendheid dat de overheid investeert in behoud en versterking van natuur en landschap. De samenleving verandert in hoog tempo, kennis is via internet beschikbaar en burgers nemen initiatief. Deze nieuwe weg betekent een nieuwe rol voor natuur- en landschapsorganisaties. Buijs: “Dat vraagt veel van de beheerders en boswachters, die zijn opgeleid om de natuurkwaliteit te waarborgen. Het betrekken van omwonenden en gebruikers vraagt heel andere vaardigheden.”

Actieve burgers

Veel voorbeelden van actief burgerschap kwamen tijdens de bijeenkomst voorbij, zoals mensen die betrokken zijn bij het maken van een gebiedsvisie, bij het realiseren van een wandelroute, of zelf het initiatief nemen om een cultuurlandschap te ontwikkelen en beheren. Maar er kunnen ook dilemma’s ontstaan tussen geïnstitutionalseerd natuurbeheer en losse initiatieven, zegt Buijs. “Zoals de discussies over hoe ver je als natuurorganisatie moet meebewegen met de behoeften uit je achterban. En wie is die achterban precies? Omgekeerd blijken burgers die zelf energie stoppen in natuur- en landschapsbeheer maar met moeite de weg te kunnen vinden in het woud van organisaties en regeltjes.”

Stand up voor Natuur en Landschap! werd georganiseerd door Alterra Wageningen UR, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Landschapsbeheer Nederland en het Ministerie van EL&I. Het is niet bedoeld als eenmalig initiatief. De initiatiefnemers willen blijven bijdragen aan het uitwisselen van kennis en ervaringen. “Via de website (zie link)en via de LinkedIn groep ‘participatie in natuur en landschap’ zullen discussies de komende tijd verdergaan, we hopen zo steeds meer enthousiaste mensen en projecten bij elkaar te brengen”, besluit Buijs.