Efficiënte Biomassa Logistieke Ketens voor Nederland

Zoals in het op SER Energie-akkoord beschreven zullen er in 2020 25 PJ finale energie (elektriciteit) door middel van bij- en meestook opgewekt worden, overeenkomstig met ca. 3,5 miljoen ton houtpellets. Gezien het relatief beperkte potentieel biomassa in Nederland zal tot 90% hiervan geïmporteerd worden; zeer waarschijnlijk vanuit buiten de EU.

Na 2020 is met de ontwikkeling van de biobased economy een verdere sterke toename van de import van biomassa te verwachten tot tientallen miljoenen ton per jaar in 2030 (volgens de macro-economische verkenningen I zelfs tot een derde van het primaire energiegebruik van Nederland).

Probleemstelling en doelstelling(-en)
De kosten voor geïmporteerde biomassa bepalen een groot gedeelte van de kosten van de geproduceerde elektriciteit. In veel (internationale) vaste biomassaketens zijn de kosten voor het voorbewerken (b.v. pelletiseren), transporteren en over- en opslaan significant, typisch tussen één derde en de helft van de totale geleverde kosten in de haven van Rotterdam. Indien de huidige biomassaprijs in Rotterdam (ca. € 130/ton) door optimalisatie tot 2020 met b.v. 10% gereduceerd kan worden (en op lange termijn nog duidelijk meer), zou dit de Nederlandse overheid tientallen miljoenen per jaar aan subsidies schelen, en tegelijkertijd de kans op de opbouw van een significante bio-based economy in Nederland vergroten. Het project beoogt kennis te ontwikkelen om de logistieke ketens van biomassa uit het buitenland naar Nederland op de korte en midden-lange termijn te optimaliseren en de kosten van geleverde biomassa te reduceren door onder andere aan te wijzen welke bestaande infrastructuur aangepast en verbeterd moet worden en waar nieuwe infrastructuur (voorbewerkings-, transport- en overslagcapaciteit) noodzakelijk is.

Inhoudelijke aanpak
Ten eerste a) een analyse van de opties om bestaande infrastructuur te verbeteren c.q. ontwerp van nieuwe infrastructuur (b.v. nieuwe biomassa terminals, aanpassing van bestaande bulk carriers & rail cars, inzet van geavanceerde voorbewerkingstechnologieën als torrefactie en pyrolyse), en ten tweede b) geografisch expliciet de geoptimaliseerde routes (mbt tot schaal, aantal keren overslag, load factor van de gebruikte capaciteit, combinatie van verschillende stromen, etc.) te modelleren uit vier landen/wereldregio’s, en de mogelijke kostenreducties te kwantificeren. Deze integrale aanpak tussen enerzijds de totale logistieke keten en anderzijds de concrete handling binnen de keten is uniek en nodig om in te spelen op de verwachte ontwikkelingen in het biomassa landschap.

Deelnemers
Vanuit de wetenschap zijn de Universiteit Utrecht en de TU Delft de partners die het onderzoek hoofdzakelijk uitvoeren. Beide hebben in het verleden al ruimschoots onderzoek gedaan naar het ontwerp en optimalisatie van logistieke biomassa-ketens. Vanuit het bedrijfsleven is de gehele keten (voor zover in Nederland aanwezig) vertegenwoordigd: onder andere ontwikkelaars van voorbewerkingstechnologieën (torrefactie en pyrolyse), belangrijke bedrijven in de overslag van vaste en vloeibare bulkgoederen, en grote eindverbruikers van biomassa voor bij- en meestook.