foto: ILVO

Nieuws

Preventie van hittestress bij koeien in de wei

Gepubliceerd op
1 juli 2015

Koeien worden in de wei blootgesteld aan weer en wind. Door het huidige warme weer kunnen koeien last krijgen van hittestress en is het belangrijk schaduwplekken in de weide aan te bieden of andere maatregelen te treffen.

Hittestress

Hittestress ontstaat als een dier door hoge temperaturen en luchtvochigheid niet meer in staat is zijn lichaamstemperatuur te regelen. Koeien houden van temperaturen tussen -5°C en 18°C. Bij een temperatuur van 20°C en een luchtvochtigheid van 60-80 procent heeft een koe al last van de warmte. Koeien met hittestress grazen nog maar heel weinig, drinken veel en rusten voortdurend. Door de geringe grasopname geven ze veel minder melk. Vaak hebben ze nog wel
trek in krachtvoer, maar daardoor ligt een verstoorde balans tussen ruw- en krachtvoer en daarmee pensverzuring op de loer. Nog minder eetlust is daarvan het resultaat: een neerwaartse spiraal. Ook een verminderde conditie en weerstand zijn het gevolg van hittestress. Daarom is het zaak om koeien bij erg hoge temperaturen aan het eten te houden.

Baat bij schaduw

Recent onderzoek in België bevestigt de toegevoegde waarde van schaduw in de wei voor het thermisch comfort van melk- en vleesvee tijdens warme omstandigheden. Voor Holstein melkkoeien en Belgisch Wit Blauwe zoogkoeien en hun zogende kalveren was een hoge gevoelstemperatuur gerelateerd aan een toenemend gebruik van schaduw en meer tekenen van hittestress. Onder warme omstandigheden werd minder hijgen en kwijlen gezien bij dieren in de schaduw dan bij dieren die geen gebruik maakten of konden maken van schaduw. In dezelfde studie werd voor de Holstein melkkoeien ook vastgesteld dat bij toenemende hitte een stijging in lichaamstemperatuur minder sterk was voor koeien met toegang tot schaduw. Het toegang hebben tot schaduw voorkwam tekenen van hyperventilatie en een daling van de melkgift.

Bijkomende maatregelen

Naast het aanbrengen van schaduwpleken in de wei, kunnen volgens het Belgische onderzoek nog andere maatregelen getroffen worden om negatieve effecten van hittestress te beperken:
  • Bied altijd voldoende schoon en fris drinkwater (bij voorkeur in de schaduw);
  • Zorg dat minstens 10% van de dieren op de weide tegelijk kan drinken;
  • Vooral bij melkkoeien in lactatie kan de wateropname bij hittestress sterk oplopen, dus controleer niet-zelf-bijvullende systemen regelmatig;
  • Pas eventueel het beweidingsschema aan: laat bij heel warme omstandigheden de dieren alleen 's nachts en/of ’s avonds en in de vroege ochtend in de wei;
  • Pas eventueel voederschema’s en voedersamenstelling aan bij warme omstandigheden: bijv. vaker voederen op de koelere momenten van de dag, een gemakkelijk verteerbaar rantsoen met een hoge energiewaarde (met behoud voldoende ruwvoeder in het rantsoen), en extra mineralen en zouten om verliezen door kwijlen, zweten en verhoogde urinaire uitscheiding te compenseren.

(Bron foto: ILVO)