Koe met kalf. Bron: Pixabay

Dossier

Schmallenbergvirus

In december 2011 kwamen er bij de Gezondheidsdienst voor Dieren meldingen binnen van misvormingen bij pasgeboren lammeren. Het bleek te gaan om een nieuwe dierziekte bij schapen en koeien in Nederland: het Schmallenbergvirus. Door deze ziekte ontstaan aangeboren afwijkingen. De ingestelde meldingsplicht bij de geboorte van misvormde lammeren of kalveren is begin juli 2012 weer ingetrokken.

Schmallenbergvirus

Schmallenbergvirus

Dieren die in het najaar van 2011 al drachtig waren lopen risico. Het virus verspreidt zich in 4 tot 6 dagen tijd in het lichaam en kan bij de ongeboren vrucht schade toebrengen aan het centraal zenuwstelsel. Het RIVM heeft na onderzoek geen aanwijzingen gevonden dat ook mensen met het Schmallenbergvirus kunnen worden besmet. (Samenvatting onderzoek Schmallenbergvirus, RIVM, Engelstalig).

Verspreiding van het virus

Verspreiding van het virus

Het Schmallenbergvirus hoort tot de vector-overdraagbare virusziekten. Waarschijnlijk wordt het virus via bijtende insecten (knutten en/of muggen) overgedragen van dier op dier. Normaal gesproken zijn knutten vooral actief in de zomermaanden. Door de mooie nazomer van 2011 is het waarschijnlijk dat de besmettingen van de dieren tot minimaal half november heeft kunnen plaatsvinden. Voor 2013 is de verwachting dat het aantal besmettingen beperkt blijft. Dit komt omdat veel dieren weerstand hebben opgebouwd. Ook zijn de knutten in 2012 minder lang actief geweest.

Schapen en geiten

Bij schapen heeft het Schmallenbergvirus geleid tot vroeggeboorten, dode en misvormde lammeren. De lammeren laten ernstige afwijkingen zien zoals kromme poten, vastzittende gewrichten, kromme ruggen, gedraaide nekken en afwijkingen aan de hersenen. De geboorte gaat vaak moeizaam, levend geboren lammeren zijn niet levensvatbaar. De ooien zelf vertonen geen ziekteverschijnselen.

Koeien

Bij koeien zijn na infectie meestal niet veel uitwendige verschijnselen te zien. De belangrijkste symptomen van het Schmallenbergvirus hier zijn hoge koorts en diarree. Verder is er sprake van een sterk dalende melkproductie. Waarschijnlijk zijn de dieren rond augustus/september 2011 geïnfecteerd. Door de langere dracht zijn de problemen bij de koeien nu pas zichtbaar.

Detectie

Het Schmallenbergvirus is nog niet in zijn geheel geïsoleerd. Wel is al duidelijk dat het Schmallenbergvirus veel overeenkomsten vertoont met het Akabanevirus. Het Akabanevirus is een bekende ziekteverwekker bij herkauwers in Azië en Australië. Er is inmiddels een laboratoriumtest ontwikkeld om het Schmallenbergvirus te traceren. Er is nog geen vaccin beschikbaar. Onderzoekers van het Friedrich Loeffler Institut (FLI) zijn er in geslaagd met het Schmallenbergvirus besmette cellen via een electronenmicroscoop zichtbaar te maken. Duitse onderzoekers verwachten voor 2014 geen vaccin tegen het Schmallenbergvirus. Ook bestaat er nog onduidelijkheid of dieren die eenmaal besmet geweest zijn daarna immuun worden.

Eerste visualisatie Schmallenbergvirus (persbericht 8 maart 2012, FLI).

Situatie buurlanden

Overig buitenland

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Laatste wijziging aan dit dossier:

16-02-2015