Dossier

Warmwaterbehandeling in bloembollen

Al bijna 100 jaar wordt de warmwaterbehandeling (WWB of koken) toegepast bij de teelt van bloembollen. Het doel hiervan is de bestrijding van voornamelijk aaltjesziekten. Bollen of planten worden in water verwarmd en gedurende een aantal uren bij een bepaalde temperatuur gehouden. De temperatuur en tijdsduur zijn zo gekozen dat de bol of plant overleeft en de ziekteverwekker wordt gedood. Voor veel gewassen ligt die temperatuur ergens tussen 40 en 49 °C gedurende 2 tot 4 uur. Bollen en planten verdragen de WWB niet zondermeer. Daarom wordt vaak vooraf aan de behandeling een droge warmtebehandeling als voorbehandeling gegeven. Daarbij went de bol of plant vast aan hoge temperaratuur. Nadeel is dat ook aaltjes daardoor beter bestand raken tegen de WWB. Door tussen de voorbehandeling en het koken het gewas gedurende een dag nat te maken worden de aaltjes uit hun rust gehaald en worden actiever, waardoor ze makkelijker te doden zijn. De effectiviteit van de warmwaterbehandeling neemt daardoor sterk toe.

Narcis

Wie de bronnen nog eens goed doorneemt, ontdekt dat niet in Lisse, maar in Groot-Brittannie de basis voor dit resultaat werd gelegd. Daar was het James Ramsbottom die in 1916 uitgebreide proeven deed met het koken van narcissen, met name tegen stengelaaltje. Hij stelde vast dat een behandeling van vier uur 44°C de aaltjes volledig doodde, en de bollen nauwelijks beschadigde. Hij experimenteerde met allerlei toevoegingen, waaronder toen al formaline, maar daar kwam verder niet zoveel uit. Op deze gegevens kon Van Slogteren voortbouwen. Hij stimuleerde de ontwikkeling van praktische kookapparatuur, waarmee deze behandeling uitvoerbaar werd. En het werd een succes. Niet alleen om stengelaaltjes te doden, maar ook de narcisvlieg. Die laatste zorgde voor een jarenlang importverbod in de Verenigde Staten.

Tulp

In tulp bestond tot voor kort alleen WWB tegen Destructoraaltjes (D.destructor). Rond 2008 werd in tulp een toename van tulpenstengelaaltje, een Q-organisme, geconstateerd. Om voorbereid te zijn is toen gestart met het zoeken naar een bestrijdingsmethode. Het onderzoek toonde aan dat met een hogere voorwarmte de tulpenbollen tegen hogere temperaturen bestand konden worden gemaakt. Tot die tijd was voor tulpen 45°C de maximaal haalbare temperatuur, maar bij die temperatuur werden stengelaaltjes niet gedood. Na nog enkele jaren onderzoek kon een effectieve bestrijdingsadvies worden opgesteld, waarbij én de bollen in voldoende mate overleving vertoonden én de aaltjes 100% werden bestreden.

Het principe dat bollen door hogere voorwarmte beter bij hogere temperaturen konden worden gekookt, werd daarna ook getest in andere bolgewassen (narcis, ……). Voor deze gewassen bleek hetzelfde op te gaan als voor tulpen: bij hoger voorwarmte kan bij een hogere temperatuur worden gekookt. Hier was behoefte aan omdat in o.a. narcis al overleving bleek te zijn na een WWB bij 48 en 49°C en omdat dáár ook de grens lag voor wat betreft de warmtetolerantie van de bollen.

Cultivar verschillen

Proeven VGMN en Agrifirm

Lelie


Overige bloembolgewassen


- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

Laatste wijziging aan dit dossier:

10 augustus 2015

Bron introfoto: xx