landbouw, stad, foto Shutterstock

Nieuws

Een bijna gesloten fosfaatkringloop in de stad is mogelijk

Gepubliceerd op
5 juni 2017

Zou je een stad als Almere, met 200.000 inwoners helemaal zelfvoorzienend maken, dan benader je een bijna gesloten kringloop voor fosfaat. Voor zo'n stad heb je een oppervlakte van 27.000 hectare nodig.

Fosfaat is een essentiële meststof voor de teelt van voedingsgewassen. In een stedelijke omgeving verdwijnt veel fosfaat via reststromen, via afvalstoffen. Omdat fosfaat als grondstof eindig is en het technisch mogelijk is fosfaat terug te winnen uit afvalstromen, hebben onderzoekers fosfaat als modelstof genomen bij een verkenning naar de mogelijkheden voor een circulaire stedelijke economie. Kun je voldoende fosfaat terugwinnen uit de reststromen? Is het theoretisch mogelijk een systeem uit te werken waarbij de kringloop gesloten wordt? Kun je dan voldoende voedsel produceren zonder externe bronnen? 

Scenario's

Onderzoekers van Wageningen Plant Research gingen met die vragen aan de slag. Ze voerden een verkenning uit voor Almere, een middelgrote stad met zo'n 200.000 inwoners. Ze hebben in hun studie drie scenario's uitgewerkt. Ze gingen uit van een gangbaar scenario, waarbij 5% van het voedsel lokaal geproduceerd wordt en een deel van het fosfaat teruggewonnen wordt via compost of digestaat. Daarnaast formuleerden ze een tussenscenario: er wordt zo veel mogelijk voedsel lokaal geproduceerd. Het meest vergaande scenario is gebaseerd op volledige zelfvoorziening.

Uit het rapport 'Closing the life cycle of phosphorus in an urban food system' blijkt dat je voor de hoeveelheid grond die je nodig hebt om voedsel te produceren voor die drie scenario's sterk varieert. Voor het gangbare scenario heb je aan 1000 hectare genoeg, voor het volledige zelfvoorzienende scenario heb je 27.000 hectare nodig. En voor het tussenscenario is zo'n 20.000 hectare nodig.

Oppervlakte

Het meest extreme scenario waarbij de stad volledig zelfvoorzienend is, laat zien dat je in dat geval 90% van de oppervlakte nodig hebt voor voedselproductie. 60% voor de productie van zuivel en andere dierlijke producten. En van de overige oppervlakte heb je 65% nodig voor de productie van granen, 15% voor suikerbieten, 10% voor fruit en 10% voor aardappelen. Het zou betekenen dat je in dit scenario per persoon zo'n 1400 m² nodig hebt, wat relatief laag is als je het vergelijkt met buitenlandse studies.

Fosfaatkringloop

Wat betreft fosfaat kan de kringloop niet helemaal gesloten worden. Bij het gangbare scenario wordt ongeveer 20 tot 25 % van het fosfaat hergebruikt. Per jaar gaat er dan 130 tot 195 ton verloren. Die moet je weer aanvullen met de invoer van voer of meststoffen. In het tussenscenario wordt zo'n 90% van het fosfaat teruggewonnen. De  invoer van fosfaat wordt dan teruggebracht tot 20% van het volume. Zou je alles lokaal produceren, dan moet je toch nog 25 ton fosfaat invoeren. De verkenning laat zo zien dat een lokaal gesloten fosfaatkringloopsysteem bijna mogelijk is.

(Bron foto: Shutterstock)