koe, foto USDA ARS

Nieuws

Maak erfelijke informatie Holstein-ras toegankelijk

Gepubliceerd op
16 januari 2017

In het Holstein-ras komen letale haplotypes voor, erfelijke varianten die zorgen voor sterfte. Maar informatie over die vijf verschillende haplotypes is in Nederland niet vrij beschikbaar.

Fokkerijadviseur Frans van der Kroon vindt dat Nederlandse veehouders te weinig weten van de letale haplotypes die binnen het Holsteinras gevonden worden. Informatie over die erfelijke eigenschappen is wel beschikbaar, stelt Van de Kroon in een artikel in vakblad Melkvee, maar ze geven die informatie niet vrij. Hij pleit voor meer openheid in het artikel 'Letale haplotypes publiceren'.

Haplotypen

In het artikel legt Van der Kroon uit hoe het zit met die haplotypes. De erfelijke eigenschappen van organismen zit opgeslagen in chromosomen. Omdat de meeste organismen over twee sets chromosomen beschikken, ze zijn diploïd, is de informatie van elk gen in twee varianten beschikbaar. Een gen bestaat uit twee haplotypen. Bij het Holstein-ras zijn er vijf verschillende haplotypes die kunnen zorgen voor vroegtijdige sterfte, maar die eigenschappen zijn recessief. Zo lang een kalf over ten minste een goede variant beschikt, gebeurt er niets. Erft een kalf van zowel de koe als de stier hetzelfde letale haplotype, dan treedt vroegtijdige sterfte op.

Informatie

Om de vruchtbaarheid van Holstein-koeien te verbeteren, zou erfelijke informatie van een stier beschikbaar moeten zijn, vindt Van der Kroon. Je zou moeten kunnen zien of een stier drager is van een van de vijf verschillende letale haplotypes. Van der Kroon en zijn collega hebben het probleem aangekaart bij de stichting Genetische Evaluatie Stieren (GES) en de Coöperatie CRV, maar vinden er geen gehoor.

Embryonale sterfte

CRV stelt in het artikel dat het aantal dragers met een letaal haplotype maar beperkt is. De woordvoerder scat de de kans ongeveer 1 op 300 dat twee dragers van het meest voorkomende haplotype met elkaar gepaard worden. Daarvan leidt dan een kwart tot embryonale sterfte, dat is een kans van 1 op 1200. Maar in het artikel komen ook fokkers aan het woord die stellen dat ze niks verzwijgen en alle informatie publiceren.

(Bron foto: USDA ARS)