Circulair uiterwaardenbeheer

Het rivierengebied is een complexe omgeving waar het water de mogelijkheid biedt voor economische activiteit, recreatie en natuur, maar tegelijkertijd zorgt voor risico’s rondom hoogwaterproblematiek. Het water- en terreinbeheer spelen dan ook een belangrijke rol binnen de hoogwaterveiligheid.

Bron foto: www.rivierklimaatpark.nl

Het doel van het project is om beter inzicht te verkrijgen in de wijze waarop duurzaam terreinbeheer eerder in de ontwikkel- en inrichtingstrajecten meegenomen kunnen worden. De casussen die daarvoor onderzocht worden richten zich op vegetatie- en sedimentbeheer. Dit vereist nieuwe modellen voor het beheer van het rivierbed en de uitwaarden. Dergelijke modellen zullen in dit project binnen het Rivierklimaatpark IJsselpoort onder de loep worden genomen.

Het project sluit aan op zowel een regionale als centrale kennisagenda. De centrale kennisagenda wordt gevormd door een landelijke vraag naar manieren van innovatief en duurzaam beheer van riviersystemen, wat projectmatig opgepakt is door het programma Self Supporting Rivier Systems (SSRS) van Rijkswaterstaat. Binnen dit programma wordt gezocht naar nieuwe manieren van rivierbeheer waarbij natuurlijke processen in en rondom de rivier de basis van het beheer vormen.

De regionale kennisagenda bestaat voor dit project uit vraagstukken rond het Rivierklimaatpark IJsselpoort, waarvan de Provincie Gelderland de trekker is. Daarnaast is dit project onderdeel van het Living Lab Delta Oost, een initiatief van Van Hall Larenstein om in cocreatie met regionale partijen complexe ruimtelijke vraagstukken aan te pakken. Deze aanvraag is daarmee aanvullend op de bestaande kennisagenda’s en zal gebruik maken van al aanwezige dynamiek en onderzoeksgegevens c.q. capaciteit.

In het Rivierklimaatpark is de gehele Triple Helix vertegenwoordigd, inclusief ondernemers, bestuurders en natuurbeschermers. Deze groeperingen willen een kwalitatief hoogwaardig landschap dat op een duurzame manier beheerd kan worden. Hierbij wordt een integrale benadering toegepast voor:

  • Hoogwaterveiligheid: door een slim samenspel van dijkversterking en rivierverruiming;

  • Natuur en waterkwaliteit: verbinden van natuurgebieden en verbeteren van de waterkwaliteit;

  • Economie: ruimte voor duurzame bedrijvigheid, verbeteren van de vaarweg en bijdragen aan duurzame energiewinning;

  • Recreatie: verbeteren van de toegankelijkheid en vergroten van de beleving van de uiterwaarden.

Door gebiedsbelangen te koppelen aan de beheerinspanning kan met circulair terreinbeheer een eerste stap gezet worden met als resultaat dat de ruimtelijke kwaliteit in het gebied verbeterd en geborgd wordt zodat ondernemers hun bedrijfsvoering op een duurzame manier kunnen voortzetten en natuurwaarden betaalbaar blijft en geborgd blijven. Door gebruik te maken van ecosysteemdiensten kan vegetatie- en sedimentbeheer zodanig georganiseerd worden dat het economische rendabel is voor de stakeholders in het gebied.