koe drinkt water, foto Jan Nijman

Nieuws

Goed water voor koe en kalf

Gepubliceerd op
10 december 2018

Goed en voldoende water is belangrijk voor zowel koeien als kalveren. Een te lage waterinname kan leiden tot tot de vorming van urinewegstenen. Juist bij kalveren, die net gespeend zijn, is het belangrijk dat ze voldoende water binnen krijgen.

De belangrijkste oorzaak voor urinewegstenen of urolithiasis is een te lage wateropname. Daardoor is er een te lage urinepassage. In ernstige gevallen kunnen er fosfaatkristallen worden gevormd tot een centimeter groot. Met name bij stiertjes kan dit leiden tot problemen. Ze kunnen niet plassen en de urineblaas kan scheuren.

Naast een lage waterinname speelt ook de calcium/fosfor (Ca/P)-balans een rol. Is die verhouding te laag, of het fosforgehalte relatief hoog, dan kan dit leiden tot kristalvorming. Daarom moet je ook kijken naar het aanbod van calcium en fosfor in het rantsoen. Voordroogkuil kan een bijvoorbeeld zorgen voor een te groot aanbod aan fosfor.

Urinewegstenen

In het artikel 'Urinewegstenen door te weinig drinkwater en foute Ca/ P-balans' besteedt vakblad VeeteeltVlees aandacht aan dit probleem. Urolithiasis kun je herkennen omdat dieren met korte stralen plassen. Of je ziet gruisvorming op de haartjes aan het uiteinde van de plasbuis. Soms wordt een tijdelijke therapie toegepast door ammoniumchloride te voeren. Hierdoor verzuurt de pH van de urine en zullen de mogelijke stenen beter vergruizen. Ook kun je de drinkwateropname stimuleren.

Drinwateropname

Die drinkwateropname is met name van belang bij jongvee. De oorzaak voor urolithiasis ontstaat in de periode dat kalveren 3 tot 6 maanden oud zijn. Ze zijn dan net gespeend. Een kalf heeft dan nog steeds een vochtbehoefte van zo'n 10% van het lichaamsgewicht. Een kalf moet daarom dagelijks tussen de 10 en 20 liter water drinken. Daarom is het goed aandacht te besteden aan de drinkwatervoorziening van kalveren. Zij de bakjes wel gevuld? Is de waterkwaliteit goed?

Kalveropfok

In het artikel 'Betere kalveropfok met investering in waterkwaliteit', dat in dezelfde editie van VeeteeltVlees verscheen, benadrukt vleesveehouder Guido Corswarem het belang van een goede watervoorziening bij de opfok van jongvee. In het artikel - een bedrijfsreportage van het gerenommeerde fokbedrijf in België - maakt hij duidelijk dat hij veel heeft geïnvesteerd in de optimalisering van jongveeopfok.

Een aantal jaren geleden heeft Corswarem de kwaliteit van het grondwater laten analyseren. Sindsdien behandelt hij een deel van het water. Die behandeling bestaat uit drie fasen: verwijdering van het nitraat, ontkalken en ontsmetting. De veehouder merkt dat hij vanaf dat moment veel minder problemen heeft op het bedrijf.

(Bron foto: Jan Nijman)