Blogpost

Het paard als atleet

Gepubliceerd op
27 februari 2015

Inspanningsfysiologie bij het trainen van paarden mag meer aandacht krijgen in de Nederlandse hippische wereld. Rijtechniek is belangrijk, maar er is nog veel winst te boeken als we bij training ook focussen op het paard als atleet, fysiek gezien. Kennis hierover hoort tot de standaardbagage van de hippische mbo- en hbo-student.

Als instructeurs en ruiters praten over het trainen van paarden, hebben ze het vooral over de rijtechnische training. Die is natuurlijk ook heel belangrijk. Maar het inzicht dat ook de fysieke kant aandacht verdient - die van het paard als atleet - is sterk gegroeid. Als we meer kijken naar wat dat betekent voor het trainen van paarden, valt er nog veel winst te behalen.

Als je tot betere prestaties wilt komen bij de dressuur, eventing en het springen, moet het paard sterker en fitter worden om bepaalde oefeningen of parcoursen af te leggen. Daarvoor is net zoals bij humane topsport gerichte training nodig. In de paardensport is daar weinig kennis over omdat de theorie hierover niet gekoppeld is aan de dagelijkse trainingspraktijken. Vaak hoor je van trainers dat ze er iets mee doen, maar niet precies weten wat dit nu fysiek voor het paard betekent.

Dit op gevoel doen is soms heel lastig, want je kunt er zo naast zitten omdat je zit met twee atleten: de ruiter en het paard. De ruiter kan de training als intensief ervaren, maar dat wil nog niet altijd zeggen dat die training ook intensief was voor het paard en andersom. Belangrijk is dat men begrip krijgt voor bepaalde trainingsprincipes om een paard fysiek fitter en/of sterker te maken. Dit gaat ook over de balans tussen inspanning en herstel. Over wat eigenlijk inspanning is voor welk paard en het gewenste africhtingsniveau en over wat herstel is voor dat specifieke paard. Als er een onbalans bestaat tussen intensieve trainingen en herstel, dan kan er overtraining optreden bij het paard. Dat is iets wat we willen voorkomen. Dus kennis van trainingsprincipes en hoe zwaar nu een oefening of training voor een paard is, kan inzicht hierin geven en helpen dit zo veel mogelijk te voorkomen.

Paarden zijn anders dan mensen. Het betekent dat je principes en technieken voor training in de humane topsport niet zomaar kunt toepassen bij paarden. We kunnen wel van elkaar leren. Op het gebied van de techniek en meetbaarheid in de humane topsport bijvoorbeeld is heel veel mogelijk. Ik maak daar veel gebruik van bij het analyseren van de prestaties van paarden. Deze analyses verwerk ik in trainingsprogramma's en adviezen. Andersom zie ik ook wel eens dingen in de paardensport die interessant kunnen zijn voor de humane topsport.

Ik vind dat zowel mbo- als hbo-studenten in hippische opleidingen de theoretische achtergrond van inspanningsfysiologie bij paarden moeten kennen. Wat zijn de basisprincipes? Wat kom ik tegen in de dagelijkse praktijk? En hoe kan ik mijn toekomstige klanten die met vraagstukken komen, helpen? Vraagstukken zoals hoe zorg ik dat mijn paard sterker wordt of wat moet ik doen om te voorkomen dat mijn paard afvalt? Tot nu toe is die kennis in mindere mate aanwezig in de paardensport en mag dit aspect ook meer aandacht krijgen in het paardenonderwijs van Nederland.