sla eten, bron Shutterstock

Lectoraat Gezonde en Duurzame Voeding en Welvaartsziekten

Het lectoraat Gezonde en Duurzame Voeding en Welvaartsziekten richt zich op de ontwikkeling en overdracht van kennis over het effect van gezonde voeding op lichamelijke en psychische klachten, op cognitieve prestaties en op het zorgbudget. Ons Westerse voedingspatroon wordt steeds meer gezien als één van de oorzaken van welvaartsziekten als diabetes type 2, hart- en vaatziekten en psychische aandoeningen. Dit lectoraat richt zich op de vraag of er een rol is voor onbewerkte voeding in het terugdringen van welvaartsziekten.

Dr. Esther Nederhof studeerde Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Al tijdens haar studie fascineerde haar het spanningsveld tussen acute en chronische effecten. Je moet eerst trainen, waar je moe van wordt, om tijdens het rusten na de training sterker te worden. Na haar studie vertrok Nederhof naar Groningen om te promoveren. Haar proefschrift gaat over overtraining bij sporters. Daar is sprake van als de prestaties van een sporter achteruit gaan door een verstoorde balans tussen training en rust. Na haar promotie werkte ze een jaar als post-doc in Brussel, waar ze die balans niet alleen bij sporters onderzocht, maar ook bij militairen.

Sinds 2008 werkt Nederhof als onderzoeker aan de afdeling Psychiatrie in het Universitair Medisch Centrum. Waar ze bestudeerde hoe het acute effect van spanning het effect van stressvolle gebeurtenissen op de lange termijn voorspelde. Langzaamaan verschoof haar interesse naar de relatie tussen voeding en psychische aandoeningen. Ook in voeding bestaat een spanningsveld tussen acute en chronische effecten. Het lijkt erop, dat de acute veiligheid van ons voedsel negatieve effecten heeft voor onze gezondheid op de lange termijn. Sinds zomer 2015 combineert Nederhof haar functie als onderzoeker in het UMCG met haar functie als lector Gezonde en Duurzame Voeding en Welvaartsziekten bij VHL.

Lectoraat Gezonde en Duurzame Voeding en Welvaartsziekten


Om welvaartsziekten terug te kunnen dringen moet allereerst onderzoek gedaan worden naar het meest geschikte voedingspatroon voor preventie. Zodra het meest geschikte voedingspatroon geïdentificeerd is, zal onderzocht worden welke transities nodig zijn om voldoende beschikbaarheid te garanderen.

Het lecotraat houdt zich bezig met:

  • Onderzoek naar het effect van twee voedingspatronen staat in de startblokken. Er is een projectmedewerker aangesteld, en we werken momenteel aan de benodigde contracten en toestemmingen en aan de database die het verzamelen van gegevens mogelijk moet maken.
  • Bijdrage geleverd aan onderwijs door gastcolleges, groepsopdrachten en afstudeeropdrachten.
  • Bijdrages aan verschillende congressen/symposia.
  • Er wordt doorlopend gewerkt aan draagvlak voor samenwerking tussen het lectoraat en het werkveld (bedrijven, gezondheidszorginstellingen, maatschappelijke organisaties, overheid, onderwijsinstellingen) middels persoonlijke gesprekken en presentaties.
  • Organisatie van symposium over de leefstijl, inclusief voeding, van onze gezonde voorouders d.d. 30 september 2017 (zie www.ancestralhealth.nl).
  • Het lectoraat heeft een nieuwe onderwijsvorm ontwikkeld die komend jaar binnen en buiten Van Hall Larenstein gebruikt gaat worden.
  • Het lectoraat levert een bijdrage aan het onderwerp circulaire voeding van Circulair Fryslân.
  • Het lectoraat is betrokken bij het Noordelijk Innovation Board, onder andere via lidmaatschap van de lector van de Noordelijke Health Food Board.

Projecten

Het lectoraat heeft in het Meerjarenplan 2015 - 2019 vier onderzoeksthema's uitgewerkt. Allen onder leiding van lector Esther Nederhof.

  • Citizen science’
    Voor dit project worden zoveel mogelijk mensen in Nederland gevraagd een transitie te ondergaan in hun voedingspatroon en zo bij te dragen aan onderzoek naar het meest geschikte voedingspatroon voor preventie van welvaartsziekten.
  • ‘Voedingstransities in de zorg’
    Binnen dit thema wordt onderzocht of een transitie naar onbewerkte producten in zorgkeukens voordelen biedt voor de gezondheid en het welzijn van opgenomen patiënten.
  • ‘Gezonde werknemers’
    Binnen het thema gezonde werknemers wordt gewerkt aan een strategie om werknemers te verleiden tot een transitie in hun voedingspatroon. Hiervoor worden, met de voedingsindustrie, economisch haalbare gezonde producten ontwikkeld. Daarnaast worden innovatieve meetinstrumenten ontwikkeld waarmee mensen hun eigen gezondheid kunnen monitoren.
  • ‘Duurzame producten’
    Dit thema wordt verder ingevuld op het moment dat het meest geschikte voedingspatroon voor preventie is geïdentificeerd. Binnen dit thema wordt in kaartgebracht welke transities in voedselproductie nodig zijn en wat de mondiale mogelijkheden zijn.

    Kenniskring

    DEr zitten vijf docenten van Life Sciences & Technology in de kenniskring van het lectoraat. Daarnaast zijn twee projectmedewerkers aangesteld op projecten binnen het lectoraat.

    • Dr. Martina Sura, docent-onderzoeker
    • Dr. Maaike Stoel, docent-onderzoeker
    • Dr. Han Suelmann, docent-onderzoeker
    • Dr. Han Roelofsen, docent-onderzoeker
    • ir. Truus Rigter, docent-onderzoeker
    • Laura Baars, projectmedewerker
    • Anouk Willems, projectmedewerker
    • Merlot Stolk, studentassistent

    (Bron foto: Shutterstock)