Blogpost

Nog 9 jaar en 8 maanden te gaan

Gepubliceerd op
23 april 2021

Tijdsdruk, we kennen het allemaal, je weet dat je wat moet doen, je wilt er ook mee aan de slag, maar je hebt een volle agenda en veel andere dingen die ook belangrijk zijn. Ook in mijn werk voor Wageningen University & Research (WUR) als programma manager voedselverspilling voel ik regelmatig tijdsdruk. Dit heeft niet alleen te maken met mijn te volle agenda, maar komt doordat ik aan het aftellen ben. We hebben namelijk nog maar 9 jaar en 8 maanden te gaan tot 2030.

Sanne Stroosnijder  Program manager Food Loss & Waste Prevention, Wageningen Food & Biobased Research
Sanne Stroosnijder Program manager Food Loss & Waste Prevention, Wageningen Food & Biobased Research

Dat klinkt nog ver weg, maar ik weet wat er in de tussentijd nog allemaal moet gebeuren. Want in 2030 moeten we onze duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) gehaald hebben. Dit zijn in totaal zeventien doelen om van de wereld een betere plek te maken. De SDG’s zijn afgesproken door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties, waaronder dus ook Nederland.

Doel 12 gaat over verantwoorde consumptie en productie en doel 12.3 is heel concreet: tegen 2030 moeten we de voedselverspilling in winkels en bij consumenten per capita halveren en voedselverlies reduceren in de productie- en bevoorradingsketens, met inbegrip van verliezen na de oogst [1]. Een belangrijk doel, want verspilling is niet alleen zonde van goed voedsel maar draagt ook bij aan het klimaatprobleem. Als we verspilling kunnen tegengaan:

  • verminderen we de uitstoot van broeikasgassen en dragen we bij aan het behalen van de klimaatdoelstellingen;
  • hoeven we minder land te gebruiken voor onze voedselproductie en dragen daarmee bij aan het behoud van biodiversiteit;
  • dragen we bij aan een voedselproductiesysteem met genoeg goed voedsel voor iedereen.

1 miljard kilo voedsel

In Nederland wordt jaarlijks 2 miljard kilo voedsel verspild. Ofwel een file van Utrecht naar Barcelona met bumper aan bumper rijdende vrachtwagens gevuld met voedsel. Dat gebeurt in de hele keten: van boer tot bord en van lopende band tot restaurant [2]. Halvering van voedselverspilling en voedselverliezen betekent voor Nederland dat we dus 1 miljard kilo binnen de keten moeten houden. Daar kunnen 2,7 miljoen mensen een jaar lang van eten, ofwel de hele provincie Noord-Holland.

Gelukkig verspilt de Nederlandse consument de afgelopen jaren steeds minder; in 2019 verspilden jij en ik 7 kilo minder dan in 2016 [3]. Maar in de rest van de keten zien we deze daling helaas nog niet. Dat zorgt ervoor dat de voedselverspilling de afgelopen tien jaar nauwelijks minder werd [4]. En daarom voel ik dus die tijdsdruk, want ik weet hoeveel er nog moet gaan gebeuren in een relatief kort tijdsbestek.

Het goede nieuws is dat ook steeds meer bedrijven in de keten zich inzetten om voedselverspilling en verliezen tegen te gaan. Veel van deze bedrijven zijn aangesloten bij stichting Samen Tegen Voedselverspilling; hét ecosysteem waarin alle belangrijke initiatieven, expertise en krachten tegen voedselverspilling in Nederland worden samengebracht en versneld [5]. Hierin werken bedrijven uit de hele keten samen met overheid, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen aan de gezamenlijke ambitie om die jaarlijks 1 miljard kilo voedsel binnen de keten te behouden.

De kracht van innovatie

Zelf kijk ik altijd heel graag naar de innovaties die voedselverspilling voorkomen mogelijk, makkelijk en zelfs leuk maken. Dan heb ik het niet alleen over technologische innovatie, maar ook over sociale, organisatorische en institutionele innovatie. Sprekend voorbeeld is de Magic Box van Too Good To Go waarmee consumenten via een app bij winkeliers voedingsmiddelen kunnen kopen die anders weggegooid zouden worden. Het blijkt een heel effectief instrument tegen voedselverspilling, waarbij gebruikers de positieve benadering en het verassingseffect enorm waarderen [6].

Ook van het gebruik van smart-sensortechnologie verwacht ik heel veel. Recentelijk bleek al dat slimme houdbaarheidsindicatoren op een verpakking voor consumenten veel meerwaarde heeft op versproducten in een HelloFresh maaltijdbox [7]. Hiermee kan je bijvoorbeeld zien hoeveel dagen zalm nog veilig en lekker is om te eten. Het helpt je dus thuis om op basis van tijd-temperatuursverloop de juiste afweging te maken: eat or not eat!

Soms staat wet- en regelgeving in de weg. Als bedrijven willen innoveren om zo min mogelijk te verspillen en reststromen optimaal te verwaarden, is het belangrijk om deze regels – waar mogelijk en veilig – te veranderen. Voor voedselverspilling zijn er inmiddels een 10-tal van dit soort belemmeringen geïdentificeerd [8]. Ook zullen we moeten werken aan de acceptatie en het opschalen van deze innovaties.

Om voedselverspilling voor 2030 te halveren zijn dus nog grote stappen nodig. Naar mijn mening hebben we vooral nog innovatieve verspillingvrije initiatieven nodig. Wie worden de nieuwe gamechangers met impact? Hiervoor zullen we de vernieuwende ideeën en uitvindingen nodig hebben van leerlingen, studenten, startups; the next generation. Ik hoop dan ook dat jij die tijdsdruk inmiddels ook gaat voelen. We hebben dus nog 9 jaar en 8 maanden.... En waarom niet? Want eigenlijk is minder voedsel verspillen een van de makkelijkste en meest impactvolle manieren om duurzaam te zijn. Je hoeft niet eerst een elektrische auto te kopen of te investeren in zonnepanelen, je kunt er vandaag al mee beginnen!

In aanloop naar de afsluiting van de MBO Challenge Voedselverspilling met een eindevenement op donderdag 22 april, besteedt Groen Kennisnet in de week van 19 tot en met 23 april extra aandacht aan het onderwerp voedselverspilling.

(Bron Foto: Shutterstock)