Blogpost

Wanneer is een gewas oogstrijp?

Gepubliceerd op
16 april 2015

Nu in het voorjaar is er nog niet veel te oogsten buiten. Maar altijd genoeg voor een groene salade: Wat vroeg uitlopende overgebleven groenten, en ook wat van de (on)kruiden ja, en wat jonge plantjes van het zaaibed kunnen ook in de salade. Want meestal heb je toch meer dan genoeg plantjes staan om later uit te planten. Van alles wat oogsten en dezelfde dag thuis in de slakom mengen, die salade versier je met viooltjes, Viola sororia 'Freckles' en de Viola labradorica bloeien nu volop en combineren mooi.

De asperges zitten er aan te komen. Zo snel als van de witte het kopje de grond breekt, kun je ze steken. De groene en paarse soorten laten iets langer op zich wachten, die oogst je pas als de scheut ruim boven de grond staat.

De vroege aardappels uit het kasje, wat is dat een rijkdom wanneer je die heb. Wij maken ons geen zorgen over de hoeveelheid te oogsten kilo’s, want het gaat hier echt om de delicatesse. Dus de dag dat je asperges oogst, ook een aardappelplant in de kas opwippen en de kleine aardappeltjes voorzichtig, om de zachte en tere schil niet te beschadigen, naast de net gestoken asperges in een kistje leggen. Wel diezelfde avond eten! Er hoeft alleen een heel klein klontje boter op met wat verse dragon (of peterselie). Het is duidelijk, het oogstseizoen 2015 in de moestuin kan van start!

In Van Hollandse Bodem zijn ook aardappelen geoogst in een eerdere aflevering. Aardappels in een buitenteelt. Als het gewas heeft gebloeid, gaan de knollen uitgroeien. Je kan wachten tot het gewas afgestorven is. Wil je ze als nieuwe aardappels eten, dan graaf je de knollen al rond dag 80 op en eet je ze binnen enkele dagen. Vanwege de nog dunne schil.

Wil je de aardappelen langer bewaren, laat ze zo lang mogelijk doorgroeien, minimaal zo’n honderd dagen na het leggen van het pootgoed. Wacht tot het blad van nature begint af te sterven, dan het hele bovengrondse gewas kapot knakken of afknippen en aardappels in de grond laten zitten. Er vormt zich dan een hardere en dikkere schil aan de knol, dus wacht minimaal vijf dagen voor je ze uit de grond haalt om te bewaren, in de kelder of een kuil.

Wanneer je aardbeien oogst? Nou ruik maar als je je tuin in komt lopen en proef dan; de kans bestaat alleen dat er maar weinig mee naar huis komt, zeker wanneer kinderen helpen (geef ze een schaartje met ronde punt om ze los te knippen). Bij ons in Swifterbant op de volkstuin is dat trouwens de tijd dat de vrouwen van de mannelijke tuinders in eens op de tuin te vinden zijn., de rest van het jaar zien we ze niet. Hun taak is het de aardbeien te plukken als ze goed gekleurd zijn, dus rood tot onder het kroontje en in de punt, dan is de binnenkant ook mooi doorgekleurd.

Het tijdstip van oogsten van courgettes vormt voor menig volkstuinder een valkuil. Vaak lijkt het op een wedstrijd: wie kweekt de grootste courgette? Maar die joekels zijn niet lekker meer, zelfs de soep gemaakt met die kanjers is minder lekker. Zo’n 20 cm lang is een mooie en lekkere maat. Je kan ze ook oogsten als ‘fleur de courgette’ dus courgettebloem. Aan de plant zitten mannelijke (lange steel en meerdere meeldraden) en vrouwelijke (vrucht onder de bloem en een stamper) bloemen. Daar maak je geen soep van. De mannelijke bloemen worden door een beslagje gehaald en gefrituurd. De vrouwelijke bloemen worden vaak gevuld met een kaas- of kipragout en dichtgedraaid, dan wordt de jonge vrucht onder de bloem wat ingesneden en het geheel in de oven of boven stoom gegaard. Fleur de courgette oogst je 's morgens, want dan is de bloem nog open. Na twaalven sluiten ze. Ze bloeien maar een halve dag. Ze worden in bosjes bijeen op de markt gebracht in mediterrane landen, maar hier vind je ze in delicatessewinkels voor de hoofdprijs. Leuk dus wanneer je ze gratis zelf kan oogsten. Je kan genoeg bloemen-vruchten aan de plant laten om die later te oogsten om als groente of soep te eten.

Vanavond komen de aubergine en de lookfamilie aan bod. Weet u dat de auberginevrucht onrijp paars is en rijpt naar bruinig-groen? Wacht dus nooit te lang met oogsten want dat gaat ten koste van de mooie diepe kleur. Wij hadden volop aubergines aan de plant, maar konden die met moeite redden van slaapziekte, een ziekte die ook de kwaliteit van de vruchten aantast.

De looksoorten die we moesten telen in de televisietuin waren prei, bieslook en verschillende soorten uien. Prei hebben we twee keer door het seizoen gepoot, zodat we konden kiezen. Zelf vinden we de dikkere stelen lekkerder, want sterker van smaak, maar gezien de eerdere jurering kozen we maar voor de dunne jonge steel.

De bieslookpol die we kregen, had ik gescheurd en zo in drie pollen uitgepoot, en iedere week beurtelings een van de pollen kort gesneden, want zo komt er geen pit in (de bloeiwijze) en is ze het lekkerst. De steeltjes die ik wegsneed heb ik fijngeknipt en dat steeds tussen de peentjes gestrooid in de hoop de wortelvlieg weg te houden. We hebben geen aantasting gevonden in onze worteltjes, maar in het rijtje waarin we dit niet deden ook niet.

Baat het niet dan schaadt het niet.