arbeidsmarktconferentie, foto GroenPact

Nieuws

Groenpact Arbeidsmarktconferentie katalysator voor maatschappelijke groene uitdagingen

Gepubliceerd op
6 november 2019

De urgentie was voelbaar op de druk bezochte arbeidsmarktconferentie die Groenpact op vrijdag 1 november organiseerde bij Schoneveld Breeding in Wilp. De sprekers in het plenaire deel van de bijeenkomst gaven prikkelende inzichten in de maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan. ’s Middags gingen de bezoekers - een mooie mix van beslissers uit onderwijsveld, overheid en bedrijfsleven - in thematafels aan de slag met concrete vragen en uitdagingen.

De presentatie was in handen van Anke de Rijp en Niels Lammertink, beiden studenten van respectievelijk Has Hogeschool en Zone.College. Alsof ze het al jaren deden, introduceerden zij de sprekers van die ochtend. De eigenaar van Schoneveld Breeding, Peter van de Pol, mocht het spits afbijten. Zijn bedrijf, dat werk biedt aan 400 mensen (waarvan 200 in Tanzania), focust op duurzaamheid. Het nieuwe kassen- en kantorencomplex waar de conferentie plaatsvond, was een mooi voorbeeld hiervan.

De presentatopren.jpg

Groenpact 2.0

Annemarie Moons stond hierna in haar inleiding stil bij de verworvenheden van Groenpact 1.0 en hoe we nu verder gaan in Groenpact 2.0. Hoe kunnen we anticiperen op de steeds veranderende wereld en groene arbeidsmarkt? Hoe zijn en blijven we in staat om voldoende talenten aan te trekken en te behouden? Hoe voorzien we op tijd welk soort kennis en vaardigheden onze groene krachten nu en in de toekomst nodig hebben? Hoe zorgen we dat nature based solutions – naast high tech-oplossingen - stevig op de agenda komen? Vragen die in het middagprogramma op de tafels stevig aan de orde zouden komen. Moons sloot af met een oproep: “We kunnen deze vragen alleen in onderlinge samenwerking oplossen, dus doe mee aan Groenpact.”

Food System Transformation

Keynote speaker Frederike Praasterink (lector future food systems, HAS) gaf stof tot nadenken. Ons huidige voedselsysteem is een bedreiging voor ons bestaan. Een uitspraak die ook minister van LNV Carola Schouten onderschrijft. De grote uitdagingen waar we voor staan op het gebied van voedsel zijn gezondheid (1 op de 3 wereldburgers krijgt de weinig voedselnutriënten binnen, voedselverspilling, het effect op milieu en klimaat en de waardeverdeling in de keten -maar liefst 75% van de kleine boeren leeft in armoede). Veel van deze uitdagingen hangen met elkaar samen en zijn ook terug te vinden in de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties.

Niet alleen verduurzamen is nodig, we moeten naar een transitie van het hele systeem met positieve impact, stelt Praasterink. Hiervoor zijn meerdere maatregelen nodig; van anders telen en anders eten tot het opnieuw verbinden van producent en consument (zie dia).

Dia transitie voedingssysteem.jpg



Een belangrijke rol is weggelegd voor ‘true cost accounting’: wat is de werkelijke prijs van ons voedsel wanneer we alle maatschappelijke kosten mee rekenen? Studenten van HAS Hogeschool deden hier al onderzoek naar. De presentatie van Praasterink gaf ook hoop: we werken al aan tal van oplossingen. De grote kracht van de Nederlandse foodsector is samenwerking. De transitie van ons voedselsysteem en de multidisciplinaire oplossingen (ecologie, food communities, circulariteit, gepersonaliseerd eten en high tech) staan niet op zichzelf, maar zijn nauw met elkaar verbonden. Het vraagt om samenwerking en goed leiderschap om deze transitie vorm te geven. Met een nieuwe opleiding ‘New leadership for Food System Transformation’ draagt HAS Hogeschool hier aan bij. Met haar bevlogen betoog riep Praasterink alle betrokkenen van Groenpact op om mee te doen aan de transitie:

“De transitie van het agrofoodsysteem is dé urgente opgave van de toekomst. Bepaal uw positie (ook internationaal, welk paradigma exporteren we eigenlijk?) Er is meer leiderschap nodig. Werk vanuit de samenhang der dingen en transdisciplinair. En: durf te agenderen!”

Frederique Praasterink.jpg

Klimaattafel

Pieter van Geel vertelde over zijn ervaringen als voorzitter aan de klimaattafel ‘Landbouw en Landgebruik’. Ook hij benadrukte de urgentie: de politiek heeft kaders gegeven, maar we moeten echt NU beginnen. Een belangrijke conclusie aan de klimaattafel was, dat er gebrek is aan ecologische kennis, met name over de bodem. Na een vraag uit het publiek bleek dat het misschien nog wel een groter probleem is om de kennis (veel is er ook al wél) op de werkvloer te krijgen. Mooi dat er in het middagprogramma juist op dát thema werd verder gewerkt: hoe kunnen we ervoor zorgen dat dat gebeurt? Een tweede constatering is dat het nog lastig is om te borgen dat bepaalde maatregelen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. “Communicatie, het overtuigen van mensen, is van groot belang. Mensen moeten het in hun hart voelen dat het nodig is om te handelen. Dán gaat het gebueren. Meer maatwerk kan hierbij helpen”, aldus Geel.

Pieter van Geel.jpg

Innovatie nodig

De presentatie van Otto Raspe (hoofd RaboResearch Nederland Regio's en Thema’s Rabobank) was vooral prikkelend door de schets van trends in de groene arbeidsmarkt aan de hand van onderzoekscijfers. Groeikracht zit met name in de innovatie, minder in het voldoen aan de vraag. Een van de trends van dit moment is flexibilisering van de arbeidsmarkt. Binnen de agrifoodsector is relatief weinig mobiliteit en ook weinig uitwisseling met andere sectoren, zegt Raspe. En er zijn veel verschillen tussen regio’s. Nederland is eigenlijk een schakering van kleine steden, maar de perifere gebieden waarin de agrosector opereert zijn kwetsbaarder. Innovatie, flexibiliteit op de arbeidsmarkt en een sector die over haar eigen grenzen heen kijkt is nodig om de toekomstige transities en concurrentie het hoofd te bieden. Raspe sloot af met de vraag: “Wat betekent dit voor de sector en het onderwijs?”

Het levende gebouw

Egbert Roozen (VHG) nam het publieke mee in een vlammend betoog over de kracht van groen en ‘nature based solutions’. “Groen is veel meer dan decoratie”, stelde hij. Het is ook de oplossing voor gezondheidsproblemen, het klimaat en draagt in hoge mate bij aan ons welbevinden. Dit heeft VHG vertaald in ‘Het Levende Gebouw’, waarin uitgewerkt is hoe groen bijdraagt aan natuur, klimaat, mens en economie. Roozen: “We dragen met groen bij aan de kwaliteit van leven.”

Thematafels

Na een smakelijke vegetarische lunch was er in de middag tijd voor verdieping aan de thematafels. Op 11 tafels verkenden de aanwezigen in twee rondes met elkaar wat mogelijke acties zijn.

Thematafels.jpg

In veel gevallen werden er ook al direct concrete afspraken gemaakt en stappen gezet. De Groenpact Arbeidsmarktconferentie fungeerde hiermee als echte katalysator voor alle uitdagingen en ontwikkelingen.

De thema’s en onderwerpen van de tafels:

A.    Klimaatakkoord, kringlooplandbouw en de invloed op de groene arbeidsmarkt
1.    Klimaatakkoord: nieuwe kennis op de werkvloer
2.    Opleiden voor voorlopers
3.    Toekomstbestendige medewerkers

B.    Technologie en de invloed op de groene arbeidsmarkt
4.    Hoe organiseer je cross-over samenwerking tussen groen en techniek?

C.    Imago van de groene sector & instroom, doorstroom naar groene studies en beroepen
5.    Een nieuw groen verhaal
6.    Hoe vergroten we de doorstroom van groen vmbo naar groen mbo?
7.    Een HBO traineepool voor MKB bedrijven
8.    Benutten van talent met afstand tot de arbeidsmarkt

D.   Strategisch arbeidsmarkt beleid in het groene domein
9.    Omgaan met sectorspecifieke uitdagingen: leren van elkaars aanpak voor piekbelasting
10.  Hoe benutten we de kansen op de Europese arbeidsmarkt?

E.    Hoe zorgen we voor een adequate monitor van de ontwikkelingen op de groene arbeidsmarkt?
11.    Een activerende arbeidsmonitor voor de toekomst  

(Bron foto's: GroenPact)